Bir yatırım bankasında model incelemesi hala şöyle ilerliyor. Analist Excel'i günceller, dosyayı e-postayla gönderir, başka biri PowerPoint'e sayı aktarır, üçüncü kişi veri odasındaki CIM ile tutup tutmadığını kontrol eder. İki saat sonra kimse emin olamaz: hangi hücre neden değişti, o değişiklik değerlemeyi nereye çekti, rakam hangi belgenin hangi sayfasından geldi. Provenance tam olarak bu karanlık noktaya kuruldu. San Francisco merkezli girişim, finansal modelleri ve sunumları kaynak belgelerle bağlayan, her değişikliği kimin yaptığını ve neden yaptığını kaydeden bir kayıt sistemi vadediyor. İddia net: model incelemesini iki saatten on beş dakikaya indirmek.

Şirketi 2026'da Tuna Üsküdar, Arda Dinç ve Christopher Risio birlikte kurdu. Kurucu mühendis olarak Prahaas Nukala da ekibin merkezinde. Merkez San Francisco, ikinci ofis Boston. New York, San Francisco ve Boston'da yan yana çalışıyorlar. Yaş ortalaması düşük, iddia büyük: milyar dolarlık işlemlerin dayandığı tabloları e-posta ekindeki dosyalar olmaktan çıkarıp denetlenebilir bir altyapıya oturtmak.

Tuna Üsküdar CEO. İzmir Amerikan Koleji mezunu, Boston College Carroll School of Management'ta Gabelli Presidential Scholar. Bu burs her yıl otuz beş bin başvurudan on sekiz kişiye veriliyor. Finans, bilgisayar bilimi, girişimcilik ve ekonomi okuyor. Provenance öncesinde lise öğrencilerini üniversite öğrencileriyle eşleştiren karlı bir pazar yeri olan StudentGuided'i kurup büyüttü. Boston College girişimlerine yatırım yapan SSC Venture Partners'ta önce analist, sonra kıdemli analist olarak çalıştı. Bloomberg Global Trading Challenge 2025'te Kuzey Amerika'da ilk yirmi beşe girdi. Kendi ifadesiyle finansı dışarıdan bozmaya çalışmıyor. Deal ekiplerinin zaten içinde olduğu Excel ve PowerPoint işine oturan bir araç inşa ediyor.

Arda Dinç kurucu ortak ve ürünün ilk mimarlarından. 2004'te İstanbul'da doğdu, Kaliforniya'da büyüdü, Sage Hill Lisesi'nden sonra New York Üniversitesi'nde bilgisayar bilimi okumaya başladı. LinkedIn profilinde fintech, araştırma, sağlık ve kripto üzerine ürün geliştirdiğini yazıyor. Daha önce LabScoutr'da kurucu ortak ve ürün mühendisi, RevSplit Finance'te kurucu yazılımcı olarak çalıştı. Lisedeyken borsa alım satımını risksiz simüle eden World Wide Market uygulamasını çıkarmıştı. Provenance'ın ilk sürümünü Tuna ile birlikte tasarladıktan sonra Lincoln International gibi bir yatırım bankasıyla görüşmeye gittiler. Yani ürün, slayt destesi üzerinden değil, gerçek deal ekiplerinin masasında doğrulandı.

Christopher Risio Boston College'da bilgisayar bilimi okuyor. VC destekli girişimlerde ürün çıkarmış, bazılarını da elden çıkarmış bir mühendis. Cro Metrics'te büyüme ve deney araçları yazıyor. Rush Ticketing'te kurucu mühendislik yaptı, FSEN'de acil servis yönlendirme katmanını birlikte kurdu. Nonlinear ve Levo gibi şirketlerde staj dönemlerinde üretim kodu yazdı. Prahaas Nukala ise kurucu mühendis olarak kayıt sisteminin teknik omurgasını taşıyor.

2026 yazında şirket tohum öncesi turunu 20 milyon dolar değerleme üzerinden kapattı. Tutar açıklanmadı. Tur, Jackson Square Ventures liderliğinde tamamlandı, Glasswing Ventures katıldı. Jackson Square, Strava'nın ilk kurumsal yatırımcısı, Upwork ve DocuSign'in erken dönem destekçilerinden. Ekip, fonun yüzde birin altında kabul oranına sahip Launchpad S26 dönemine alındı. Tuna aynı zamanda bu programda Founder in Residence. Haziran sonunda Glasswing yatırımını duyururken Rudina Seseri, James Massaquoi ve Kleida Martiro'nun yanı sıra Jackson Square'den Greg Gretsch ve Victor Echevarria'ya teşekkür etti.

Ağustos 2026'da Türkiye'nin ilk girişim sermayesi fonu 212, Fund III'ün dokuzuncu yatırımı olarak Provenance'a 500 bin dolar koydu. Aynı tabloya SSC Venture Partners 100 bin dolarla girdi. StorageNetworks'ü üç yılda 120 milyon dolar ciroya ve halka arza taşıyan, EMC'de on yıl geçiren, Highland Capital Partners'ta Managing General Partner'lık yapan Peter Bell de yatırımcılar arasına katıldı. 212 Yatırım Direktörü Özge Sevim, erken dönem müşteri ilgisinin ürün-pazar ihtiyacını doğruladığını söyledi. Şirket bu sermayeyi ürünü geliştirmeye ve Orta Doğu, Amerika ile Asya'da büyümeye ayıracağını açıkladı.

Nakit yatırımın yanında iki program daha var. Mayıs 2026'da QNB Grubu'nun hızlandırma programı QNBEYOND'un sekizinci dönemine kabul edilen dokuz girişimden biri oldular. Programa her yıl yedi yüz başvurudan sekizi kalıyor. NVIDIA Inception'da da yer alıyorlar. SOC 2 Type II ve ISO 27001 süreçleri devam ediyor, sürekli izleme Vanta üzerinden yürütülüyor.

Provenance genel amaçlı bir sohbet asistanını finansa çevirmiyor. Excel ve PowerPoint'in içine oturan bir eklenti. Analist modeli nasıl kullanıyorsa öyle kullanmaya devam ediyor. Her anlamlı sürüm, yazarı, gerekçesi ve dosyanın o andaki haliyle kayda geçiyor. Değişen bir sürücüyü değerlemeye, nakit akışına ve dokunduğu her çıktıya kadar izleyen fark katmanı, düz metin karşılaştırması değil. Motor formül, öncül ve bağımlı hücreleri okuyor.

Asıl iddia eşleştirme motorunda. Şirket bu katmanda sıfır model çağrısı yaptığını söylüyor. Bir rakamın kaynağa oturup oturmadığı tahminle değil, sekiz kimlik kontrolüyle çözülüyor: metrik, kurum, dönem, dönem sonu, enstrüman, birim, ölçek ve boyutlar. Eşleşme tutmuyorsa motor en yakın cevabı uydurmak yerine tutmadığını söylüyor. Her eşleşmenin altında bir insan imzası var. Hücreye tıklayınca makbuz, rakamın geldiği belgenin tam sayfasını açıyor. Veri odası bir kez yükleniyor, her sayı sayfasını koruyan bir satıra dönüşüyor.

PowerPoint aynı titizlikle tutuluyor. Çünkü rakam binayı modelde değil, sunumda terk ediyor ve sunum modelden çok daha sık yeniden yapılıyor. İki sürüm arasında metin, sayı, biçim ve grafiklerin arkasındaki veri karşılaştırılıyor. Yorumlar slaytta kalıyor, bir sonraki yeniden yazımda e-posta zincirinde kaybolmuyor. Asistan katmanı modellerden, belgelerden ve geçmişten cevap veriyor, her cevabı geldiği sürüme bağlıyor. Karar Slack, Teams, e-posta ve Outlook üzerinden kabul veya red ile düşebiliyor.

Şirketin kendi aritmetiği şöyle duruyor. On iki kişilik bir deal ekibinde doğru sürümü bulmak, neyin değiştiğini anlamak ve rakamın nereden geldiğini çözmek yılda 3.456 saat. Kişi başına yıllık 250 bin dolar yüklenmiş maliyetle bu iş yaklaşık 327 bin dolar. On katlık bir kısalma varsayımıyla kişi başına haftada 5.4 saat geri geliyor. Bu bir ölçüm sonucu değil, tipik girdiler üzerinden bir hesap. Ama problem sahici: yapay zeka modeli yazma hızını artırdı, inceleme ve doğrulama aynı hıza yetişemedi.

Yatırım bankacılığı, özel sermaye, özel kredi ve FP&A ekipleri milyarlarca dolarlık kararı hala e-posta ile dolaşan dosyaların üzerine kuruyor. Yapay zeka analistin işini hızlandırdıkça bu açık büyüyor. Üretilen iş çoğalıyor, imza atan tarafın elindeki araçlar yerinde sayıyor. Provenance tam da imza atan taraf için yazıldığını söylüyor. VP veya MD aynı modeli tekrar tekrar okuyor, üreten taraf yapay zekadan faydalanırken inceleyen taraf satırdan satıra bakmaya devam ediyor.

Çözdükleri şey tek bir hata yakalamak değil. Kaynağı belirsiz bir rakamın komiteye gitmesini, veri odasıyla örtüşmeyen bir slaydın binayı terk etmesini, kimsenin sahiplenemediği bir formül değişikliğinin değerlemeyi sessizce kaydırmasını önlemek. Tuna Üsküdar'ın ifadesiyle finansal modeller milyarlar hareket ettiriyor ama kayıt tutulmayan dosyalarda yaşıyor. Hedef, yapay zeka ile üretilen finansal iş için global ölçekte bir doğrulama ve inceleme standardı olmak. Eğer bu katman tutarsa mesele yalnızca daha hızlı kapanmak olmaz. İmzanın arkasında, her rakamın geldiği sayfaya kadar inen bir kanıt durur.

Kaynaklar: Provenance, Webrazzi, e-girişim, Swipeline, The Disruptor Magazine, Dealroom